رسام یک دستگاه خروجی ویژه است که به طور معمول برای چاپ تصاویر گرافیکی یا دیگر ترسیم های صفحه نمایش مورد استفاده قرار میگیرد. رسام قادر به رسم خط ، دایره و سایر شکل ها است و به طور معمول این کار با حرکت یک قلم روی یک صفحه کاغذی بزرگ صورت می گیرد .دقت رسام در تهیه ترسیم ها بسیار زیاد میباشد و بنابراین اغلب با نرم افزارهای CAD ( طراحی به کمک کامپیوتر ) به کار می رود . نرم افزارهای مذکور به طور معمول برای تهیه ترسیم های فنی و معماری و نیز سایر تصویر برداری ( دارای خط منحنی ) به کار می رود . در بیشتر رسام ها با تعویض حالت قلم می توان ترسیم ها و تصاویر گرافیکی رنگی تهیه کرد . رسام برای تهیه متن مناسب نمی باشد زیرا باید هر کاراکتر به صورت منفرد رسم شود که این کار وقت گیر است . در ضمن کاراکترها ، ظاهری ماشینی خواهند داشت زیرا بدون تعویض قلم نمی توان ضخامت خطوط را تغییر داد . اما در قالب های بزرگ تر که ضخامت قلم چندان مهم نیست ، رسام می تواند به سادگی یا رسم نقطه های منفرد پر شمار گرافیک های پیکسلی خوبی ارائه بدهد . در واقع رسام به آسانی می تواند ترسیم های بزرگ را انجام دهد .

رسام (پلاتر) چیست ؟

از رسام بیشتر برای چاپ نقشه ها و نمودارها استفاده می شود.به علت این که چاپگرها حداکثر کاغذهایی به ابعادA3را می توانند چاپ کنند و در کارهای نقشه کشی به ابعاد بیش از این نیاز است لذا برای تولید خروجی های بزرگ از رسام ها استفاده می شود. رسام ها بر اساس داشتن و یا نداشتن قلم به دو گروه تقسیم میشوند. رسام هایی که از قلم برای رسم خروجی استفاده می کنند pen plotterو رسام هایی که در آنها از کاغذ خاصی با پوشش ویژه استفاده می کنند الکترو استاتیک نامیده می شوند . نحوه کار رسام( پلاتر)  دستگاه رسام برای رسم خط طراحی شده است . خط مستقیم را می توان با استفاده از نقطه آغاز و پایان آن به دقت تعریف کرد، بنابراین رسام باید قلم خود را به نقطه آغاز حرکت دهد و آن را پایین بیاورد سپس به نقطه پایان برود و دوباره قلم را بالا بیاورد . رسام به هر نقطه ای روی کاغذ می تواند دسترسی پیدا کند . دایره را نیز می توان به طریقی مشابه و با حرکت مکرر قلم به نقاط انتهایی روی دایره رسم کرد . اما بیشتر رسام ها دارای رویه های درونی هستند که دایره ، بیضی و قوس ها را به طور کامل تهیه می کند . در این صورت کافی است که مرکز و شعاع دایره توسط کامپیوتر به رسام اطلاع داده شود تا باقی کار انجام داده شود . هدف از ساخت دستگاه پلاتر یا رسام اتصال به کامپیوتر، پردازش و ترسیم فرامین ارسالی از کامپیوتر این دستگاه نقشه و نمودار های ترسیمی طراحی شده توسط کامپیوتر را بر روی کاغذ می آورد .

شامل قسمتهای

بدنه – سطح ریل عرضی – ریل طولی – مکانیزم تقلیل دهنده – مکانیزم انتقال به ریل عرضی و قلم ثابت – مکانیزم تعویض قلم – محرکهای قدرت – سیستم کنترل سخت افزار و نرم افزار مربوطه جهت کارائی ایده آل در سرعت و دقت این دستگاه بهینه سازی عملکرد دستگاه ضروری است

طراحی و ساخت دستگاه پلاتر :

– طراحی و ساخت قسمت الکترونیکی برای کنترل قسمت مکانیکی – طراحی برنامه های اسمبلی و زبان سطح بالا – قسمت هدایت موتورها توسط کامپیوتر سیگنالهای لازم را به قسمت موتور ها ارسال می کنند .

قسمت کنترل از سه بخش تشکیل شده است

1- بخش تغذیه انرژی برق

2- بخش هدایت موتورها

3- بخش موتورها

انــواع رســام(پلاتر)

1.رسام های جوهر افشان

2. رسام های قلمی

3.رسام های الکترواستاتیکی

رســام های جوهر افـشـان:

این گونه رسام ها، همانند چاپگرهای جوهرافشان معمولی – البته در سایز بزرگتر– بوده و قادر به ترسیم اشکال و حروف می باشند.

رســام هـای قـلمــی:

این گونه رسام ها، با استفاده از یک یا چند قلم رنگی، خطوط را روی کاغذ یا رسانه ای شفاف، رسم می کنند. این گونه رسام ها برای تهیه متن مناسب نیستند زیرا باید هر کارکتر را بصورت مفرد ترسیم کنند، که این کار وقت گیر است. در ضمن، کاراکترها ظاهری ماشینی خواهند داشت، چون بدون تعویض قلم نمی توان ضخامت خطوط را تغییر داد. (بخصوص در انواع قدیمی تر) اما در قالب های بزرگتر که ضخامت قلم چندان مهم نیست، رسام می تواند به سادگی با رسم نقطه های مفرد پر شمار، گرافیک های پیکسلی بسیار خوبی ارائه بدهد. در حقیقت این گونه رسام ها می توانند به آسانی ترسیم های بزرگ را انجام دهند.

رســام هـای الکـترواستاتـیکـی:

این گونه رسام ها، همانند چاپگرهای لیزری از بار الکتریسیته ساکن و پودر جوهر استفاده می کنند. به بیان ساده تر، این گونه رسام ها ابتدا الگویی از نقطه های بار دار الکتریکی را روی کاغذ رسم کرده، آنگاه از پودر جوهر استفاده کرده و آن را حرارت می دهند.

انواع تکنولوژی حرکت کاغذ در رسام ها (پلاتر):

1. مسطح

2 . غلطکی

3. مختلط

رســام هـای مسـطـح:

در این گونه رسام ها، کاغذ ثابت نگه داشته شده و قلم(ها) در جهت محورها  حرکت می کند. از معایب این گونه، جاگیر بودن محل قرارگیری کاغذ می باشد.

رســام هـای غـلـطکـی:

در این گونه رسام ها، کاغذ را در میان یک سطح استوانه ای به حرکت در می آورند. قلم در جهت یک محور حرکت کرده و در همین حال، استوانه با کاغذ متصل به آن، در جهت محور دیگر حرکت می کند.

رســام هـای مـخـتـلط:

این گونه رسام ها، همانند نوع غلطکی کاغذ را در جهت محور عمودی حرکت می دهند ولی از نظر اندازه، از آنها کوچک ترند.

رسام تخت :

در رسام تخت کاغذ روی سطح رسام به صورت تخت قرار داده می شود . کنترل قلم توسط سازوکاری انجام می شود که روی گونه ای پل متحرک نصب می شود و فضای کاغذ را در بر می گیرد . برای حرکت این پل روی کاغذ و در نتیجه حرکت قلم دو موتور پله ای به کار می رود . به این طریق قلم به هر مختصات X/Y   روی صفحه کاغذ دسترسی دارد . یک عیب این نوع رسام این است که صفحه تخت آن جای زیادی اشغال می کند به خصوص برای دستگاههایی که ویژه کاغذهای بزرگ تر طراحی شده اند از همین رو این گونه رسام ها اغلب به صورت عمودی روی یک پایه یا روی یک دیوار نصب می شوند .

رسام طبله ای:

در رسام طبله ای ، قلم تنها در طول یک محور حرکت می کند و پل مربوط به رسام متصل است ، حرکت در جهت محور دیگر از جابه جایی کاغذ به جلو و عقب در زیر قلم به دست می آید . سرعت و دقت کار با رسام تخت فرقی ندارد حتی هنگامی که کاغذ چند صد بار به جلو و عقب حرکت می کند مانند مواقعی که بخشی از صفحه هاشور زده می شود ، معمولاً هیچ گونه انحراف در خطوط رخ نمی دهد و کاغذ می تواند در حین این کار فواصل زیادی را پوشش دهد . این گونه رسام ها اندازه های گوناگونی دارند که از اندازه های استاندارد نامه ها گرفته تا اندازه های قانونی را در بر می گیرد . استفاده از کاغذهای بزرگ تر در این گونه رسام ها آسان تر می باشد زیرا دیگر لزومی ندارد کل کاغذ را پهن کرد . انواع قلم ها در بیشتر رسام ها به کار می رود و به این ترتیب می توان رسم هایی تهیه کرد که در آنها خطوط دارای انواع ضخامت ها و رنگ ها هستند .

همانند ترسیم واقعی ، انتخاب قلم از طریق یک فرآیند کنترل می شود که برنامه ای اعمال می کند ( یعنی برنامه CAD) بنابراین لزومی به نصب دستی قلم نیست ، هر رسام دست کم باید یک مجموعه چهار قلمی داشته باشد اما بیشتر شش قلمی هستند اما انواع هشت یا حتی دوازده قلمی نیز وجود دارد. در اکثر مواقع رسام از طریق درگاه سری به کامپیوتر وصل می شود ، از آنجا که سرعت خروجی رسام و مجموعه فرمانهای برداری کم است این شیوه انتقال مناسب است . همانند سایر دستگاه های سری در این جا نیز مهم است که مولفه های فرستنده و گیرنده از پروتکل مشابه پیروی کند و سرعت انتقال داده ای یکسانی داشته باشند . رسم بدون دستگاه رسام پلاتر اگر برنامه ای در اختیار باشد که بتواند فایل های HPGLتولید کند و یا کاربر یک فایل HPGLداشته باشد که بخواهد روی کاغذ بیاورد اما دستگاه رسام در دسترس نباشد می توان از شبیه ساز رسام استفاده کرد . شبیه ساز رسام یک برنامه کوچک است که می تواند فایل های HPGLرا بخواند و به گرافیک مبتنی بر پیکسل تبدیل کند که با چاپ گر ماتریس نقطه ای قابل چاپ باشد . این گونه برنامه ها به صورت رایگان یاعمومی نیز در اختیار است . برای مثال برنامه رایگان پرینت GIنمونه ای از این دست است . چندین برنامه گرافیکی دیگر نیز قادر به خواندن و پردازش فایل های HPGLهستند . کارتریج و هد کارتریج های ریبون هوشمندى با طول 250 میلیون کاراکتر چاپی که در آنها مکانیزم خاصی جهت تزریق تدریجی جوهر به نوار ریبون طراحی و جوهرمتناسب با حجم کار پرینتر به ریبون تزریق می شود که این امر سبب دوام وکیفیت ثابت چاپ از ابتدا تا انتهای عمر ریبون میشود در نتیجه هزینه چاپ گرافیکی و بارکد که به علت فرسایش سریع ریبون در سایر پلاترهای خطی بسیاربالاست .برای رنگهای مشکی یک کارتریج و برای رنگ های اصلی رنگ های مجزا یک هد در پلاتر وجود دارد که با استفاده از قلم های موجود می تواند روی آن شروع به حرکت کند